Συνεντεύξεις

Συνέντευξη στην Πελοπόννησο Κυριακής

 

1) Σας γνωρίσαμε, μέσω του πρώτου σας μυθιστορήματος  το 2012 και σήμερα κρατάμε στα χέρια μας το τρίτο σας. Πότε πρωτοεκφραστήκατε μέσα από το γράψιμο;

 

Γράφω από πολύ μικρή, από τα πρώτα χρόνια της εφηβείας μου. Στην αρχή διηγήματα, έπειτα ποίηση και τα τελευταία χρόνια πέρασα στη μεγαλύτερη φόρμα, το μυθιστόρημα. Οι επαγγελματικές και οι οικογενειακές μου υποχρεώσεις δεν μου άφηναν χρόνο και ενέργεια για κάτι ολοκληρωμένο, παρ’ όλο που πάντα το επιθυμούσα.

 

2) Στην Πάτρα τοποθετείτε την ιστορία σας, την οποία βασίσατε σε γραπτές μαρτυρίες. Ηταν κάτι που θέλατε να γράψετε λόγω της αχαϊκής καταγωγής σας;

Η ιδέα για το βιβλίο ξεκίνησε όταν έφτασε στα χέρια μου ένας αρκετά μεγάλος όγκος οικογενειακής αλληλογραφίας που κέντρισε το συναίσθημά μου. Ασφαλώς όμως έπαιξε ρόλο και η καταγωγή μου από τα μέρη εκείνα, που ενίσχυσε την επιθυμία μου να ζωντανέψω με τον τρόπο μου εικόνες, λέξεις, ήχους που είχα στο νου μου είτε σαν παιδική ανάμνηση, είτε σαν παραμύθι που μου το είχαν διηγηθεί.

 

3) Πώς αντιμετωπίσατε ένα θέμα που είχε να κάνει με αληθινά πρόσωπα αλλά και ιστορικά γεγονότα;

Προσπάθησα να είμαι ακριβής με τα ιστορικά γεγονότα και τα πραγματικά πρόσωπα, όπως τα διάβασα στον τύπο της εποχής και στα ιστορικά βιβλία των Αχαϊκών εκδόσεων. Αυτά αποτέλεσαν τον καμβά όπου πρόσθεσα τα φανταστικά γεγονότα και τα πρόσωπα που πλαισίωσαν προς χάρη του μύθου τα αληθινά.

 

4) Ο ρόλος της μοίρας στη ζωή των δύο αδελφών ηρωίδων σας είναι καθοριστικός. Κι αυτές αφήνονται στο κέλευσμά της. Θέμα αδυναμίας;

«Εκείνον που θέλει, οι Μοίρες τον οδηγούν, εκείνον που δεν θέλει, τον σύρουν» έλεγαν οι Στωικοί. Οι δυο κεντρικές ηρωίδες έρχονται αντιμέτωπες όχι με την Μοίρα, αλλά με τις ίδιες τους τις αποφάσεις. Οι δικές τους δράσεις πάνε την ιστορία παρακάτω και την κατευθύνουν, όχι η μοίρα. Κι αυτό θέλει δύναμη.

 

5) Πέραν της μοίρας, προβάλλει και ο έρωτας. Ανεκπλήρωτος, με ισχυρό αντίπαλο τη λογική. Η γνώμη σας για την εμπλοκή της στο συναίσθημα;

Δεν είναι μόνο η λογική αντίπαλος του έρωτα. Είναι και ο φόβος, η κοινωνική προκατάληψη, τα δεδομένα της εποχής που δεν αφήνουν τις ηρωίδες να αφεθούν στο συναίσθημά τους. Η λογική διαμορφώνεται από το χρονικό πλαίσιο της ιστορίας. Κι έτσι η μυθοπλασία πηγαίνει προς αυτή την κατεύθυνση και όχι προς την αντίθετή της.

 

6) 19ος αιώνας. Η οικονομική κρίση είχε ξαναχτυπήσει. Με τον κόσμο, αρχικά, να αψηφά τις απειλητικές της διαθέσεις. Τόσο ίδιες καταστάσεις, ίδιες συμπεριφορές με το σήμερα… Μη παραδειγματισμός από το παρελθόν;

Η εποχή εκείνη σηματοδοτείται από την πτώχευση του 1893, μια από τις αιτίες της οποίας ήταν και η παρακμή του σταφιδικού εμπορίου. Κι αυτό ήταν ένα ερέθισμα σημαντικό για να πω  αυτή την ιστορία. Η εποχή εκείνη που τώρα μας φαίνεται μακρινή, είχε πολλά κοινά στοιχεία με την σημερινή. Αυτές τις ομοιότητες ήθελα να υπογραμμίσω μέσα από την μυθοπλασία. Και το γεγονός πως οι άνθρωποι άντεξαν, επιβίωσαν και προχώρησαν. Αν δεν διδαχτούμε από τα λάθη μας, τουλάχιστον ας παραδειγματιστούμε από τον τρόπο που οι πρόγονοί μας αντιμετώπισαν τις δυσκολίες της ζωής.

Το παρελθόν είναι ένα εργαλείο που ξεχνάμε συνήθως να χρησιμοποιήσουμε. Ίσως γιατί κάθε φορά θεωρούμε τους εαυτούς μας ικανότερους να τα βγάλουμε πέρα με νεότερα όπλα και πρακτικές. Η κοινωνία μας γενικά πάσχει από συλλογική αμνησία και έλλειψη ιστορικής συνείδησης. Και αυτό πληρώνουμε.

 

7) «Σε σωστή ώρα νυχτώνει» ο τίτλος του μυθιστορήματός σας, από ποίημα της Κικής Δημουλά. «Καθήκον μας είναι να προχωράμε στο φως πάντα» σημειώνετε. Τι «κλείνει», λέτε, τα αφτιά μας σε τέτοιου είδους μηνύματα;

Ο φόβος, αλλά και η έλλειψη κινήτρων. Πρώτα πρέπει να εντοπίσουμε τι είναι καλό για μας κι έπειτα να κινηθούμε με θάρρος προς αυτό. Ο τίτλος αυτό ακριβώς θέλει να υποδηλώσει. Πως πρέπει να προχωράμε με αρετή και τόλμη, να κυνηγάμε τα όνειρά μας, να παίρνουμε από τη ζωή ό, τι καλό έχει να μας δώσει, να χαιρόμαστε με τα μικρά και να κυνηγούμε τα μεγάλα, ώστε, όταν φτάσουμε στο τέλος κάποτε, να είμαστε χορτάτοι από εμπειρίες και τότε να πούμε πως νύχτωσε σε σωστή ώρα για μας…

 

8) «Η ζωή […] ίσως να ξέρει πως οι άνθρωποι κατά βάθος έχουν διπλάσια δύναμη από όση εκείνοι πιστεύουν πως έχουν» διαβάζουμε. Είστε σύζυγος, μητέρα τεσσάρων παιδιών, εργαζόμενη και συγγραφέας. Τι πιστεύετε για τη δύναμη των γυναικών στη γεμάτη αντιξοότητες εποχή μας;

Σήμερα οι δυσκολίες είναι πολλαπλές γιατί οι γυναίκες προβάλλουμε πια, δειλά είναι η αλήθεια, και τις δικές μας ανάγκες. Και αυτό μας δίνει τη δύναμη που μας απορροφά η καθημερινότητα. Νομίζω πως πρέπει να δεχτούμε και τις αδυναμίες μας σαν μέρος της ανθρώπινης υπόστασής μας. Ούτε ατσάλινες είμαστε, ούτε αλάνθαστες. Η δύναμή μας είναι η γνώση των δυνατοτήτων αλλά και των ορίων μας.

 

9) Ως μητέρα τι σας φοβίζει και τι σας κάνει να ελπίζετε σήμερα;

Με φοβίζει πως τα παιδιά μου θα ζήσουν σε έναν κόσμο χωρίς ανεμελιά και γέλιο. Οι άνθρωποι έχουν γίνει σκυθρωποί και τα συναισθήματα λογοκρίνονται. Αυτό που δίνει ελπίδα είναι πως λίγο λίγο αναπτύσσουμε συναισθήματα αλληλεγγύης και ανακαλύπτουμε εκ νέου τις απλές χαρές της ζωής.

 

10) Να υποθέσω ότι υπάρχει κι άλλο βιβλίο στα σκαριά;

Αν και είναι ακόμα νωρίς, έχω ήδη ξεκινήσει μια καινούρια ιστορία, πιο σύγχρονη, αλλά εξίσου απαιτητική λόγω του ιστορικού της πλαισίου.

 

11) Ποίησή σας θα δούμε δημοσιευμένη;

Ναι, πράγματι το σκέφτομαι. Έχω αρκετό υλικό, μόνο που πρέπει να βρω και το χρόνο να το ταξινομήσω σε μια ενότητα. Ελπίζω να το κάνω σύντομα.

 

12) Τα «δώρα» που σας έχει χαρίσει το γράψιμο;

Το γράψιμο είναι ο τρόπος που έχω να κατανοήσω τον κόσμο και τον εαυτό μου. Με τη διαδικασία της γραφής έχω αποκρυπτογραφήσει πρώτα απ’ όλα τη δική μου ψυχοσύνθεση. Βάζοντας τους χαρακτήρες στο συγγραφικό μικροσκόπιο, τους αναλύω, τους συνθλίβω ή τους αναδομώ, τους απορρίπτω ή τους κατανοώ, ενέργειες που στην πραγματικότητα απευθύνονται στον εαυτό μου.

 

13) Πάτρα: Αν έχετε βρεθεί στην πόλη μας, γράψτε μας τις εντυπώσεις σας καλές ή κακές ή κάτι που σας κίνησε το ενδιαφέρον, κάτι παράξενο, οτιδήποτε.

Η Πάτρα είναι μια πόλη που αγαπώ. Δεν μπορώ να τη δω με τα μάτια ενός επισκέπτη, φοβάμαι πως δεν θα είμαι αντικειμενική. Θεωρώ πως είναι μια από τις πιο όμορφες πόλεις της Ελλάδας, όχι μόνο για την τοπογραφία της και την ιδιαίτερη θέση της, αλλά κυρίως για την ατμόσφαιρά της, μονίμως γιορτινή, για το φως της, για το διπλό της πρόσωπο, αριστοκρατικό και λαϊκό μαζί. Επιπλέον τα κτίρια, απομεινάρια ενός αριστοκρατικού παρελθόντος, οι μνήμες, η γλυκόστυφη μυρωδιά της σταφίδας που νομίζω πως τη μυρίζω καθώς περπατώ στους δρόμους γύρω από το λιμάνι, εκεί που άλλοτε ήταν οι σταφιδαποθήκες, η ιστορία πανταχού παρούσα, όλα με κάνουν να ξεχνώ τα προβλήματα της σύγχρονης πόλης.

 

14)  Ξενιτεμός τότε και τώρα. Τι συναισθήματα σας δημιουργεί αυτή η επανάληψη;

Με θλίβει ασφαλώς και με απογοητεύει, αλλά πιστεύω πως όταν τα πράγματα βελτιωθούν,- κι έχουμε χρέος να το ελπίζουμε και να το προσπαθούμε-, τότε έχουμε πολλά να ωφεληθούμε από την εμπειρία και τη γνώση όλων αυτών των νέων, μορφωμένων κυρίως ανθρώπων που αναζητούν την επαγγελματική τους τύχη στο εξωτερικό. Θέλω να το βλέπω σαν κάτι προσωρινό.

 

15) Γράφοντας το βιβλίο βρήκατε κάποια κοινά στοιχεία με τις ηρωίδες σας;

Πάντα υπάρχουν στοιχεία από το χαρακτήρα και την ψυχοσύνθεσή μου σε κάθε ηρωίδα μου. Είναι αναπόφευκτο αυτό. Και δεν προκύπτουν τυχαία τα στοιχεία αυτά. Ασυνείδητα προβάλλω τις δικές μου ιδέες, σκέψεις, κομμάτια του εσώτερου εαυτού μου. Ίσως γιατί ο εαυτός μου είναι το μόνο ανθρώπινο ον που πια κατανοώ σε βάθος και δεν του χαρίζομαι.

 

16)  Οι ηρωίδες σας παλεύουν με τις αντιξοότητες. Εσείς πώς τις αντιμετωπίζετε;

Με υπομονή και δράση. Συνήθως, στην αρχή κλείνομαι στον εαυτό μου μέχρι να συνειδητοποιήσω σε βάθος το πρόβλημα που έχω μπροστά μου, να το αποδεχτώ και να επεξεργαστώ τα συναισθήματα που μου γεννά. Έπειτα, ανασυντάσσομαι και προσπαθώ με ηρεμία να το αντιμετωπίσω. Το μόνο κακό είναι πως δεν έχω μάθει να ζητάω εύκολα βοήθεια, ούτε και να εξωτερικεύω τα συναισθήματά μου όταν αντιμετωπίζω κάποια αντιξοότητα. Ακόμα και οι πιο κοντινοί μου άνθρωποι μπορεί να μην καταλάβουν καν τις δυσκολίες μου. Πάντως δεν τα παρατάω εύκολα.

 

17)  Προηγούμενο βιβλίο σας ήταν στην 1η 10άδα για το αγαπημένο μυθιστόρημα του Public. Πώς νιώσατε;

Ναι, ήταν το « Άλμα θα πει ψυχή». Ήξερα πως το βιβλίο άρεσε γενικά λόγω της πλοκής του και της ιδιαιτερότητας της ιστορίας. Η ένταξή του όμως στη λίστα των δέκα επικρατέστερων για τα βραβεία των αναγνωστών του public, είναι αλήθεια πως με ξάφνιασε ευχάριστα. Έχω δουλέψει πολύ και αυτή η διάκριση ήταν, ας πούμε, για μένα μια μικρή δικαίωση. Επιπλέον, η ικανοποίηση κάθε συγγραφέα είναι το γραπτό του να έχει απήχηση στον κόσμο, να του αγγίζει κάποιες ευαίσθητες χορδές μέσα του, να μεταγγίζει τις σκέψεις, τις ιδέες και τα συναισθήματά του.

 

18)  Μια και είναι καλοκαίρι – ποιες οι ιδανικές διακοπές για σας;

Δεν είμαι κοσμικός τύπος. Μου αρέσει η ηρεμία, η επαφή με τη φύση, οι σιωπή. Οι ιδανικές διακοπές λοιπόν για μένα είναι με λίγα αγαπημένα πρόσωπα που αντέχουν τις φάσεις απομόνωσής μου σε ένα ήσυχο μέρος κοντά στη θάλασσα, συντροφιά με πολλά, πολλά, καλά βιβλία.